Göz doktorundan çıktınız, elinizde rakamlarla dolu bir kâğıt var: SPH, CYL, AKS, ADD… Optiğe gelen müşterilerimizin en sık sorduğu soru, bu rakamların ne anlama geldiği. Bu yazıda reçetenizi kendiniz okuyabilmeniz için her satırı tek tek anlatıyoruz.
Önemli: Reçeteyi göz doktoru yazar; numaranızın doğru olup olmadığına ve ne zaman değişeceğine o karar verir. Bu yazı yalnızca reçeteyi anlamanız içindir.
Reçetenin düzeni: sağ göz, sol göz, uzak ve yakın
Reçetede genellikle iki satır vardır: biri sağ göz (bazen OD yazar), biri sol göz (OS). Yakın için ayrı numara varsa altında bir de yakın bölümü bulunur. Her satırda aynı sütunlar tekrarlanır.
SPH (sferik): asıl göz numarası
- Eksi (−) numara miyopiyi gösterir: uzağı bulanık görürsünüz. −0,50 hafif, −6,00 ve üzeri yüksek miyopidir.
- Artı (+) numara hipermetropiyi gösterir: özellikle yakını görmek göz yorar.
- Numaralar 0,25'lik adımlarla yazılır (−1,25, −1,50 gibi).
CYL (silindir) ve AKS (eksen): astigmat
CYL astigmatı gösterir: gözün kırma gücünün bir yönde diğerinden farklı olması. Astigmatta görüntü hem uzakta hem yakında hafif çarpık ya da gölgeli görünebilir.
AKS, astigmatın yönüdür ve 0 ile 180 derece arasında yazılır. CYL varsa AKS de mutlaka olmalıdır; AKS'siz CYL eksik reçetedir.
Bazı doktorlar silindiri artı, bazıları eksi yazar. İkisi aynı camı tarif eder; optikte hesaplanarak tek bir biçime çevrilir. Bu yüzden iki farklı reçetedeki rakamlar ilk bakışta farklı görünse de aynı numara olabilir.
ADD: yakın ilavesi
ADD, uzak numaranızın üzerine yakın için eklenen güçtür ve hep artıdır (+1,00, +2,00 gibi). Genellikle 40–45 yaşından sonra, yakını okumak zorlaşmaya başladığında (presbiyopi) reçeteye girer. ADD varsa üç seçeneğiniz vardır: ayrı bir yakın gözlüğü, çizgili (bifokal) cam ya da tek camda uzak, ara ve yakını birleştiren progresif cam.
PD: göz bebekleri arası mesafe
PD, iki göz bebeğinin merkezleri arasındaki mesafedir ve milimetre ile yazılır (yetişkinlerde çoğunlukla 56–72 mm). Camın optik merkezi tam göz bebeğinizin karşısına gelmelidir; PD yanlış ölçülürse doğru numaralı gözlük bile baş ağrısı yapabilir. PD reçetede yazmıyorsa optikte ölçülür. Biz her iki gözü ayrı ayrı (sağ PD, sol PD) ölçeriz, çünkü yüzler çoğunlukla tam simetrik değildir.
Örnek bir reçeteyi birlikte okuyalım
- Sağ: SPH −2,00 CYL −0,75 AKS 180 → sağ gözde orta düzeyde miyopi ve hafif astigmat.
- Sol: SPH −1,75 CYL 0,00 → sol gözde yalnızca miyopi, astigmat yok.
- ADD +1,50 → yakın için 1,50 ilave: progresif ya da ayrı yakın gözlüğü düşünülebilir.
Reçeteyle optiğe geldiğinizde
Reçetenizin fotoğrafını çekip saklayın; kâğıt kaybolursa numaranız elinizde kalır. Optikte çerçeveyi seçtikten sonra PD ve gerekiyorsa montaj yüksekliği ölçülür, cam türü (inceltilmiş, antirefleli, fotokromik…) birlikte belirlenir. Pendik'teki mağazamızda reçetenizi getirmeniz yeterli; rakamları sizinle birlikte okuyup size uygun camı anlatırız.